Lifestyle

Personnummer – klucz do życia w Szwecji

Polacy, jako obywatele UE, mogą przebywać w Szwecji przez 3 miesiące. Jeśli zamierzamy gościć w tym kraju przez rok lub dłużej, by na przykład uczyć się tam lub pracować, niezbędne będzie wyrobienie tzw. personnummer. Dowiedz się, co to jest i dlaczego jest tak istotne w większości codziennych sytuacji.

Czym jest personnummer?

Jest to numer personalny, szwedzki odpowiednik polskiego PESEL-u, jednak o znacznie szerszym zakresie użycia – jest wykorzystywany nie tylko przy podejmowaniu nauki lub pracy czy zakładaniu konta w banku, ale również np. przy odbieraniu przesyłki.

Personnummer składa się z dziesięciu cyfr, z czego sześć lub osiem pierwszych oznacza datę urodzenia danej osoby. Dwie kolejne cyfry to tzw. numer urodzenia, które przed rokiem 1990 wyznaczały region, gdzie urodziła się dana osoba, jednak obecnie wartość ta przypisywana jest losowo. Dziewiąta cyfra numeru personalnego służy do określania płci jego posiadacza; parzyste cyfry przypisuje się kobietom, a nieparzyste – mężczyznom. Ostatnia cyfra stanowi tzw. sumę kontrolną, wprowadzoną od czasu komputeryzacji.

Dlaczego warto mieć personnummer?

Posiadając numer personalny, zostajemy wpisani do spisu ludności i zyskujemy liczne korzyści. Dzięki tym kilku cyfrom możemy wynająć mieszkanie, podjąć pracę czy korzystać z opieki zdrowotnej, a także zapisać się do biblioteki lub na uczelniane kursy. Słowem – będziemy go potrzebować w niemal każdej codziennej sytuacji.

Zanim złożymy wniosek…

Aby ubiegać się o otrzymanie numeru personalnego, potrzebne jest uzyskanie pozwolenia lub prawa pobytu w Szwecji. Sprawami z tym związanymi zajmuje się Migrationsverket (Urząd Migracyjny). Prawo pobytu nadawane jest automatycznie osobom, które:

  • przyjeżdżają w celu pracy (jeśli są już zatrudnione, posiadają własną firmę lub zamierzają świadczyć usługi),
  • podejmują naukę,
  • posiadają własne środki finansowe wystarczające do życia w tym kraju (np. emeryturę),
  • są członkami rodziny obywateli UE mających już takie pozwolenie.

Tym, którzy dopiero szukają pracy w Szwecji, może być natomiast nadane 6-miesięczne prawo pobytu.

Jak uzyskać personnummer?

Numery personalne wydaje Szwedzki Urząd Podatkowy (Skatteverket), dokąd należy skierować swoje kroki w ciągu 90 dni od daty przyjazdu do Szwecji. Warto jednak pamiętać, że im szybciej to zrobimy, tym łatwiej będzie zaaklimatyzować się w nowym kraju. Ponadto, jeśli zamierzamy przyjechać do Szwecji z rodziną, najlepiej wybrać się do urzędu razem – dzięki temu nie tylko zyskamy wsparcie, ale również unikniemy kłopotów z rejestracją każdego członka. Dokumenty, których będziemy potrzebować, to:

  • ważny paszport lub dowód osobisty,
  • dokument potwierdzający nasz stan cywilny (np. akt ślubu),
  • dokument potwierdzający posiadanie powszechnego lub prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, ważnego na terenie Szwecji przez okres min. 1 roku od daty przyjazdu,
  • jeśli mamy dzieci – akta ich urodzenia,
  • jeśli pracujemy – dokument od pracodawcy, poświadczający zatrudnienie,
  • jeśli świadczymy usługi (np. sprzątanie) – certyfikat lub inne zezwolenie wraz z określeniem przewidywanego czasu wykonywania oferowanych usług i ich typu,
  • jeśli jesteśmy samozatrudnieni lub zamierzamy założyć własny biznes – zależny od etapu zakładania przedsiębiorstwa szereg dokumentów, potwierdzających rejestrację przedsiębiorstwa i posiadanie lokalu oraz uiszczanie odpowiednich opłat,
  • jeśli zamierzamy się uczyć – dokumenty potwierdzające przyjęcie do szkoły/na uczelnię (na okres min. 12 miesięcy), określające czas nauki oraz posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego i wystarczających środków do życia,
  • jeśli nie zamierzamy uczyć się ani pracować, ale posiadamy wystarczające środki do życia (np. emeryturę) – dokumenty potwierdzające ich posiadanie, a także posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego,
  • jeśli przyjechaliśmy do członka rodziny, mieszkającego w Szwecji lub przyjechaliśmy razem z członkiem rodziny – dokumenty potwierdzające nasze pokrewieństwo z tymi osobami.

Posiadając numer personalny, można ubiegać się o uzyskanie szwedzkiego dowodu osobistego.